Van de eerste wereldoorlog tot en met de koude oorlog is de stad het middelpunt van het wereldtoneel geweest. En dat laat littekens na. Niet alleen de oude gebouwen waar de kopstukken van de nazi's zetelden of de lege stroken land waar de muur de stad doorsneed herinneren aan vroeger, ook de nieuwbouw in de stad kan zich niet aan het verleden onttrekken. De Reichstag waar het parlement van het verenigde Duitsland zetelt is herbouwd met een enorme glazen koepel als symbool van de open democratie.

Vanuit de koepel zal binnenkort het omstreden Holocaustmonument te zien zijn, dat vlak bij de Brandenburger Tor gebouwd wordt. Nu is het nog een zandvlakte ter grootte van een paar voetbalvelden. Enkele tientallen meters verderop bevond zich tot een jaar geleden nog de grootste bouwput van Europa, de Potsdamer Platz. Op de plek waar de muur het eerst doorbroken werd staan nu wolkenkrabbers van multinationals als cynisch grafsteen voor het communisme.

Het grootkapitaal blijkt overigens te vroeg gejuichd te hebben, want terwijl sommige wolkenkrabbers nog in de steigers staan, hebben de oude communisten alweer zitting in het nieuwe college van burgemeester en wethouders. Een combinatie van 'Ostalgie' en de onvrede van een jonge linkse generatie leverde de communisten teveel stemmen op om deze nog langer buiten de gevestigde orde te houden.

En alsof de politieke debatten, de gebouwen en de monumenten niet genoeg zijn om de herrinneringen aan het verleden levend te houden, zijn er wel de tentoonstellingen, zoals in het nieuwe joodse museum of in het Stasimuseum.

Nee, deze stad, haar inwoners en haar bezoekers komen niet van het verleden af. Hoewel het lentezonnetje op een zondagmiddag wel wil helpen het even weg te stoppen. De vele terrasjes van de stad lopen vol, net als de de vlooienmarkten. Deze laatste worden vooral bevolkt door sjacheraars en armoedige koopjesjagers. Maar ook hip Berlijn probeert een leuk tweedehands kledingstuk of een bijzondere lp te scoren.

Onvermijdelijk stuit je tussen het oude huisraad wel eens op een krant uit de Nazitijd of een foto van Vati in Wehrmachtsuniform. Gewoon negeren. Zelfs Berlijn heeft recht op een beetje onschuld. Een stand met videobanden dan maar. En ook oude pornobanden op acht millimeterfilm, zo blijkt. Ok, niet echt onschuldig, maar met de oorlog heeft het niet te maken. Denk je. Totdat tussen de alledaagse jaren zeventig porno 'Ein Armee Nackter Gretchen' met als ondertitel 'Hitlers letztes Aufgebot' blijkt te liggen. Blonde vrouwen en mannen die zich van hun nazi-uniform ontdoen om met elkaar het veldbed in te duiken, oftewel Kriegs-porno; het is een genre dat zelfs zo omschreven op de hoes staat om het te ondescheiden van een comedy of een thriller. Ik had er wel eens van gehoord, maar wilde eigenlijk niet echt geloven dat het bestond. Laat staan dat ik het op lentemiddag op een leuk marktje tegen zou komen. Terwijl ik net probeerde te doen of Berlijn een gewone stad is.