Column | Student zijn in 2022

Het is eind juli 2022. Paul is zojuist gebeld door zijn middelbare school: hij is geslaagd voor zijn VWO examen! Nice! Want nu kan hij drie weken goed losgaan met zijn vrienden aan de Italiaanse kust. Wel moet hij op tijd weer terug zijn voor de Eurekaweek, de introductieweek voor nieuwe studenten in Rotterdam. Paul heeft lang getwijfeld wat hij moet gaan studeren. De keuze was tussen de studie Rechten in Leiden of toch Bedrijfskunde in Rotterdam. Na studiekeuzegesprekken aan de Universiteit Leiden en de Erasmus Universiteit, heeft hij toch maar het advies van de studiekeuze adviseurs opgevolgd: Bedrijfskunde in Rotterdam.

Paul wil graag lid worden van een studentenvereniging. Hij heeft veel mooie verhalen gehoord van zijn broer die lid is geweest bij een grote vereniging in Utrecht. Hij twijfelt nog tussen drie verenigingen in Rotterdam. Maar ach, hij ziet het wel tijdens de Eurekaweek.

Het is vier maanden later: november 2022. Paul zit te studeren in de UB. Dat moet ook wel, want volgende week heeft hij tentamens en hij moét alles halen. Als hij dit jaar niet in één keer zijn propedeuse haalt, mag hij de komende drie jaar niet meer terugkomen aan de faculteit. En hij heeft maar maximaal drie herkansingen in de zomer. Dat wordt knallen dus voor Paul.

Maar dat studeren valt hem af en toe toch best zwaar. Zijn studie, zijn lidmaatschap bij een studentenvereniging en dan ook nog een bijbaantje voor anderhalve dag per week. Dit alles is soms lastig te combineren. Hoe dan ook, dat geld heeft hij echt nodig aangezien de studiefinanciering namelijk acht jaar geleden al is afgeschaft.

Het is inmiddels al kwart voor negen, hij gaat maar eens naar de sociëteit voor een biertje. Nadat hij met een aantal clubgenoten gezellig een paar biertjes heeft gedaan, wordt om kwart voor één de laatste ronde aangekondigd. Het is immers volgende week tentamenweek, de vereniging gaat daarom om één uur al dicht. Misschien gaat hij morgen maar eens een dagje studeren op een van de studiezalen in de sociëteit, die speciaal zijn ingericht voor de tentamenweken. Er wordt namelijk morgenmiddag ook bijles wiskunde gegeven op de kroeg, dat kan hij wel gebruiken. Maar eerst gaat hij maar eens lekker slapen.

Waarschijnlijk heeft u bovenstaand epistel met enigszins opgetrokken wenkbrauwen gelezen. En natuurlijk, het geschetste beeld is gechargeerd! Desalniettemin zijn er diverse plannen vanuit de overheid of vanuit de instellingen zelf, die deze richting opgaan. Zo is de kans aanzienlijk dat in 2022 de studiefinanciering inderdaad is verdwenen. Tevens zijn er nu al een aantal onderwijsinstellingen die nieuwe onderwijsmodellen aan het ontwikkelen zijn. Deze modellen zijn gebaseerd zijn op een verhoogd Bindend Studie Advies (BSA) in het eerste jaar en eveneens een BSA in het tweede en het derde jaar. Nu wil ik geen overdreven negatief beeld schetsen, maar dit soort ontwikkelingen gaan grote gevolgen hebben voor het actieve studentenleven in Nederland. Uiteraard zal er ruimte overblijven voor ontwikkelingsmogelijkheden voor studenten naast de studie. Aan de andere kant moeten we wel de realiteit onder ogen zien: we leven in een samenleving waarin langstuderen onder maatschappelijke druk staat. Dit wordt nog eens ondersteund door het clichébeeld van de bierdrinkende student.

Net zoals elke organisatie zich moet aanpassen aan veranderingen in de maatschappij, zullen de studentenverenigingen ook moeten inspelen op deze ontwikkelingen om te kunnen overleven op de lange termijn. Door het vaak traditionele karakter van verenigingen, bestaat het gevaar achter de ontwikkelingen aan te lopen in plaats van deze voor te zijn en hier actief op te anticiperen. Daarom wil ik iedereen uitdagen om na te denken hoe we hier met z'n allen het beste mee om kunnen gaan en te zorgen dat de generatie studenten na ons net zo'n legendarische studententijd gaat beleven. En waar kan dit beter dan aan de bar in de sociëteit onder het genot van een biertje?!