Minibusjes naar Mombasa

Daar zitten we dan. Een ultraveilig all-in hotel in het niet al te veilige Kenia. Alles is aanwezig. Zwembad, cocktails, entertainment, lopend buffet, wat niet, kun je beter vragen. Maar als een van de weinige gasten willen wij meer zien dan luxe en luiwammesen. Gewapend met water en Lonely Planet gaan we op weg. De goedlachse eigenaar kijkt ons grinnikend na.

Al bij de eerste stappen buiten het hotel treden we een heel andere wereld binnen. Van een schijn-Afrika naar de realiteit in nog geen twintig meter. Het hotel is zwaar beveiligd. Er is een hefboom voor de auto's en voor die mogen doorrijden, wordt de onderkant met een spiegel gekeurd op mogelijke bommen. Als we het zandpaadje naar de main road aflopen passeren we een hek met grote scherpe punten en een bordje: 'No entry after 7 PM'.

Eenmaal bij de grote weg, raast er een pikzwarte bus voorbij. 'Prison bus', staat erop. In het voorbijgaan zie ik nog net dat hij is volgeladen met mannen in zwart-wit gestreepte pakken.

Als we later die dag gaan pinnen, staan ze met geweren de boel in de gaten te houden.

De reisleidster heeft ten strengste afgeraden om per matatu te reizen - minibusjes die vanaf de main road naar Mombasa rijden. De meeste ongelukken gebeuren namelijk met de matatu's. Na dit verhaal is onze nieuwsgierigheid des te meer gewekt. Dat de matatu's stuk voor stuk tjokvol gestouwd worden kan ons niet tegenhouden. Dat ze helemaal doorgezakt zijn ook niet. In supersnel Swahili roept de eigenaar van de matatu de eindbestemming: 'Kwiri-kwiri-kwiri-kwiri!'

'Ik… geloof dat we die moeten hebben,' zeg ik.

We persen ons naar binnen en ik kan je vertellen, dat verloopt niet bepaald vlekkeloos. Ik stoot mijn hoofd tegen het plafond om vervolgens bijna op de schoot van een man met rastahaar terecht te komen, waarna de bandjes van mijn jurk afzakken en ik de grootst mogelijke moeite heb mijn boobs binnenboord te houden. Al met al trekken we heel wat bekijks, voor zover we dat niet al deden als mzungu's (blanken).

Mijn vriendin komt voorin de matatu te zitten, tussen twee Big Mama's in met spectaculair omhoog gevlochten haar. Twee ananassen. Ik verover de laatste stoel naast de man met de rasta's. Hij stelt zich voor als Joseph. Als ik zeg dat ik uit Nederland komt begint hij verheugd te knikken en geeft me een boks. Vol trots haalt hij een gekreukeld geel papiertje uit zijn broekzak. Zijn kersverse rijbewijs. Ik vraag hoeveel lessen hij daarvoor heeft moeten volgen.

'Drie,' antwoordt hij.

Ik zie het voor me. Stukje de weg af, even keren, schakelen, stukje terug en klaar is kees.

Eenmaal in Mombasa vallen we van de ene verbazing in de andere. Bij het oude fort is de toegang voor locals 100 shilling, toeristen betalen het achtdubbele. Een behulpzame man loodst ons door een aftandse drugswijk. Een paar aandoenlijke kleuters in geblokte bloesjes blijken Aids-wezen te zijn. We passeren een geschifte man in alleen een onderbroekje. Ergens staat een bord: 'No camel parking here.' En overal zijn beautysalons - de winkels zelf verdienen niet bepaald de schoonheidsprijs - en kolossale cola-billboards. 'Live on the coke side of life' of: 'The coke side of Mombasa.' De cola-kolonisering van Kenia ten top.

Midden op een rotonde is een openbaar toiletgebouwtje. Op de betonnen muur staat groot geschilderd: 'Public Toilet'. En in schuine letters eronder: Now Open. Als een nieuw product dat wordt aangeprezen. Zo van: wees er snel bij, want op is op.

De terugweg. Wij: moe, vies, maar voldaan. Halverwege de rit zie ik hem liggen.

'Jezus, daar ligt gewoon een lijk langs de weg.'

Niemand in de matatu heeft het gezien, maar ik ben er zeker van dat die man daar niet zomaar in de berm ligt om even een dutje te doen.

De volgende dag als we langsrijden, ligt hij er nog.

Terug in het hotel vraagt onze grote vriend, de goedlachse eigenaar, waar we zijn geweest. Mombasa. Met de matatu. Hij kijkt stomverbaasd.

'You know how to use the matatu?'

Ja, wij wel. We hebben het echte Afrika gezien. En we leven nog.