Embryoselectie: wie mag leven en wie niet?

Wat is leven en wie beslist erover? Met deze vragen houden wijze mannen en minder wijze mannen zich al eeuwen bezig. Theologen, filosofen, biologen en vooral veel politici hebben zich de afgelopen maand wederom beziggehouden met deze hersenkraker voor gevorderden.

Aanleiding hiervoor was een brief van staatssecretaris Jet Bussemaker van Volksgezondheid over embryoselectie. Zij gaf hierin aan de huidige praktijk van embryoselectie te willen uitbreiden. Nu kunnen ouders die een verhoogde kans hebben op het krijgen van kinderen met een ernstige, erfelijke ziekte, hun embryo's laten onderzoeken op die ziekte. Hebben die embryo's de genen voor de desbetreffende ziekte niet, dan kan het klompje van acht cellen zo geplaatst worden in de baarmoeder. Bevat de klomp echter wel die genen, dan wordt deze niet gebruikt.

Bussemaker wil niet alleen selectie op genen die gegarandeerd leiden tot ziekte, maar ook op genen die een verhoogde kans geven op ziekte. Zoals het gen Brca. Deze gemene rakker leidt tot borstkanker, tenminste als je de pech hebt de verkeerde variant ervan te erven. Het gen zorgt voor een kans van 67 procent op borstkanker. Vrouwen met het kwaadaardige gen in de familie besluiten vaak op jonge leeftijd hun borsten af te zetten om kanker te voorkomen. Maar dat is nog niet alles, Brca geeft ook een verhoogde kans op eierstokkanker. Dus na de borstamputatie moeten de eierstokken er vaak ook nog eens uit. Een leed dat deze vrouwen bespaard kan worden, vindt Bussemaker.

Ik ben het daarmee eens. Deze vrouwen zien hun oma's en moeders op vroege leeftijd sterven en weten dat hun eenzelfde lot beschoren is. Het is óf een lijdensweg vol chemotherapie óf ingrijpende ontvrouwelijking door amputatie. Ik vind dat een gruwelijke keuze. De meeste ouders willen hun kind het liefst behoeden voor zo'n keuze, embryoselectie geeft hen die mogelijkheid.

Ook als je weet dat je kind niet levensvatbaar geboren wordt of misschien maar een paar jaar te leven heeft, denk je wel twee keer na of je dat kind wel ter wereld wilt brengen. Deze keus moet bij de ouders liggen en bij niemand anders. Embryoselectie zoals Bussemaker die voorstelt, wordt al uitgevoerd in bijvoorbeeld België. Zo nieuw en eng is het dus allemaal niet.

De ChristenUnie was tegen het voorstel van Bussemaker. Daar hebben zij uiteraard hun eigen redenen voor. De beslissing over leven en dood hoort volgens hen niet bij de mens te liggen. Een mens veroordelen tot een slopende ziekte met de dood tot gevolg terwijl het te voorkomen valt, is daarom voor hen vanuit dat standpunt moreel te rechtvaardigen. Voor mij niet.

Het vernietigen van ´zieke´ embryo´s, klompjes van acht cellen, is moord volgens de partij van Rouvoet. Volgens hen bevat een embryo de potentie om uit te groeien tot een menselijk wezen. Maar met de huidige kloneringstechnieken heeft elke lichaamscel de potentie om uit te groeien tot een levensvatbaar organisme. Als je volgens Rouvoets logica redeneert, bega je dus eigenlijk al een ware volkerenmoord door aan je neus te krabben.

Deze hele kwestie gaat niet om wie er mag leven en wie niet. Het gaat om de keuze wie wij willen laten lijden. Gebruiken wij onze techniek om het leed in de wereld te verkleinen? Of kijken we aan de zijlijn toe hoe mensen lijden en sterven, in de trotse wetenschap dat wij niks gedaan hebben om het te voorkomen?

HansGeschreven door Student of the Year finalist Hans Klis uit Leiden. De stelling: 'Embryoselectie: 'wie mag leven en wie niet?' is bedacht door de winnaar van vorig jaar, Tezontl Rosario.
Vind jij dat Hans Student of the year 2008 moet worden? Ga dan naar studentoftheyear.nl en stem op Hans!