Recensie | 'Van alles het beste' - Rona Jaffe

New York in de jaren '50 van de vorige eeuw. Een magische decor. Alles was toen anders, zeker voor vrouwen. We mochten onszelf in de handjes knijpen als we een geschikte huwelijkskandidaat aan de haak hadden geslagen en het was absoluut not done om een carrière te ambiëren nadat je in het huwelijksbootje was gestapt. In 'Van alles het beste' van Rona Jaffe wil de hoofdpersoon zichzelf bewijzen en staande houden in deze wereld waar mannen de dienst nog uitmaken.

Een kroon op het werk
"Leuk, een nieuw boek", dacht ik toen ik dit boek in mijn handen had. Maar niets bleek minder waar. 'Van alles het beste' is een heruitgave. Het origineel verscheen in 1958 en maakte flink wat tongen los. Schrijfster Rona Jaffe schreef dit boek over vijf jonge vrouwen die voor een uitgeverij in New York werken, terwijl ze inspiratie putte uit de realiteit. Ze werkte toentertijd ook voor een uitgever. Het boek was - en ís - een enorm succes en werd zelfs verfilmd. Jaffe schreef hierna nog vele andere romans en overleed in 2005 op 74-jarige leeftijd.

'Back in the days' meets SATC
Een iconisch boek dus. Daar wilde ik mijn tanden wel inzetten. Het boek gaat over Caroline, April, Gregg, Barbara en Mary Agnes. Ze werken voor een uitgeverij in New York, maar daar houden de overeenkomsten ook wel op. Elk hebben ze andere dromen en zien ze hun toekomst totaal anders tegemoet. Hun houding ten opzichte van mannen verschilt ook als dag en nacht.

Uiteenlopende personages
Caroline is degene die het eerst wordt voorgesteld en ook het meest gevolgd wordt door de schrijfster. Het is een meisje dat begint als secretaresse, maar het allerliefste redacteur wil worden. Ze is erg ambitieus en wil haar werk niet opgeven als ze gaat trouwen. April is een naïef boerenmeisje en verandert na een complete metamorfose in een - op het oog - zelfverzekerd meisje dat zichzelf kleedt volgens de laatste mode. Gregg werkt dan wel bij de uitgeverij, maar ze wil liever actrice worden. Als ze een relatie krijgt met een theaterproducer pakt ze haar biezen. Barbara en Mary Agnes zijn eigenlijk bijfiguren. Hun verhaallijn is niet erg uitgebreid en bestaat vooral uit het beschrijven van hun onzekerheden bij hun zoektocht naar een geschikte man.

Rode draad: vrouw zoekt man
Dat brengt mij direct bij de rode draad van het verhaal: alle vrouwen zijn op zoek naar een man om mee te trouwen. In de jaren '50 was het vinden van een geschikte man veel belangrijker dan tegenwoordig. Caroline is kapot als haar verloofde er met een andere vrouw vandoor gaat. Ze ontwikkelt een innige vriendschap met een mannelijke collega dat meer had kunnen worden als zij niet zo preuts en frigide zou zijn. Bovendien kan ze haar ex niet uit haar hoofd zetten. April daarentegen is een groentje op het gebied van de liefde en valt hopeloos naïef in de ene na de andere valkuil. Lezers van deze tijd kunnen moeiteloos zien aankomen dat haar vriendje haar alleen gebruikt voor de seks en nooit met haar zal trouwen, maar het bleue meisje gelooft onvoorwaardelijk in de liefde. Gregg is wat dat betreft iets minder naïef, maar ook bij haar is het verre van rozengeur en wodka lime. Als haar vriend niet doet of zegt wat zij wil wordt ze compleet paranoïde en ze beseft niet dat ze met dit gedrag de relatie meer schade toebrengt dan goed doet. De personages zijn ook in deze tijd een feest van herkenning. Iedereen zijn zich in meer of mindere mate met één van de personages kunnen identificeren. Precies de succesfactor waar ook Sex and the City zo goed in is.

Vrouwen met ambitie
'Van alles het beste' is een leuke afspiegeling van het leven van een goedbedeelde vrouw in de jaren '50: cocktails, mooie jurkjes en rode lippenstift maar ook vroeg trouwen, geen carrièremogelijkheden tijdens je huwelijk en de zenuwslopende zoektocht naar een geschikte man. Feminisme bestond nog niet in de jaren '50. Caroline krijgt de meest afkeurende reacties als zij mensen in haar omgeving opbiecht dat zij na haar huwelijk door wil blijven werken. Het wordt praktisch als een onmogelijke ambitie geschetst door schrijfster Rona Jaffe die zelf nooit is getrouwd. Haar personages deden in de jaren '50 nogal wat stof opwaaien, maar dat is in het huidige tijdsbeeld moeilijk voor te stellen. Tijdens het lezen schoot er af en toe een rilling over mijn rug. Niet omdat het boek zo spannend was, maar omdat de vrouwen in het boek zich zo vreselijk afhankelijk opstellen tegenover mannen. Ik ben geen feministe, maar ik ben wel onafhankelijk. Natuurlijk moet je het gedrag van de vrouwen plaatsen in de tijd waarin ze leefden, maar wat ben ik blij dat ik nu leef. En de kleding van toen is gelukkig ook nu te krijgen.

Boek in je ene hand, cocktail in de andere
'Van alles het beste' is een vermakelijk boek dat goed laat zien hoe de man-vrouw verhoudingen in het Amerika van de jaren '50 ervoor stonden. Ik vond het daarnaast fijn dat de meeste hoofdpersonen aan het eind van het boek zijn gegroeid als persoon. Dit is een heerlijk zwijmelboek. Uitermate geschikt om te lezen met een cocktail in de hand.

Titel: Van alles het beste
Auteur: Rona Jaffe
Aantal pagina's: 512
Prijs: €19,95
Uitgeverij: De Arbeiderspers